Liefde in tijden van Tinder

Everything you need to know about love, sex, technology and relationships

Onderzoek

POSTDOCTORAL RESEARCHER @ ERASMUS UNIVERSITY ROTTERDAM

In 2017 ontving Elisabeth Timmermans een Marie Sklodowska Curie COFUND LEaDing fellowship voor haar onderzoeksproject “Why are you swiping? An innovative approach to study motives, expectancies and (un)successful interpersonal interactions on mobile dating apps”.

Korte samenvatting van haar onderzoeksvoorstel

Ik stel je graag voor aan Lisa, een 25-jarige vrouw die op zoek is naar een vaste partner. Ze heeft een drukke job en vindt het steeds moeilijker om nieuwe mensen te leren kennen. Op een avond besluit ze om Tinder te installeren op haar smartphone. Ze swipet naar rechts wanneer ze knappe mannen ziet waar ze wel eens mee op date wil. Ze heeft heel wat matches, waaronder Frank, die haar doodleuk vertelt dat hij en zijn beste vriend wel benieuwd zijn naar haar beste grap. Leonard is enkel op zoek naar vriendschap, geeft hij toe, want hij woont al samen met zijn partner. Hoe langer ze swipet, hoe radelozer ze wordt. Waarom is het zo moeilijk voor Lisa om te vinden op een mobiele dating app waar ze naar op zoek is? Hoe kan ik, als onderzoeker, Lisa helpen om succesvollere interacties op mobiele dating apps zoals Tinder te hebben?  

De afgelopen jaren kregen mobiele dating apps heel wat aandacht in de wetenschappelijke wereld. Het merendeel van deze studies onderzochten de motieven van Tinder-gebruikers, de manier waarop gebruikers zichzelf presenteren op deze apps, of ze probeerden aan te tonen of mobiele dating apps al dan niet tot meer casual seks leiden. Wat tot nu toe zo goed als geen wetenschappelijke aandacht kreeg, is het online interpersoonlijke proces tussen twee gebruikers nadat ze gematcht hebben en dus kunnen praten met elkaar. Er zijn al wel wat studies over online dating die aantonen dat er zoiets bestaat als de online ontwikkeling van een relatie, maar gezien mobiele dating apps toch op verscheidene vlakken verschillen van online dating sites, is het belangrijk hier meer aandacht aan te schenken. Zo toonde onderzoek aan dat mobiele dating apps aan een snel tempo zeer veel (korte-termijn) interacties kunnen creëren, omdat ze potentiële matches aanbieden aan personen die zich binnen een beperkte, fysieke afstand van elkaar bevinden. Toch blijkt dat slechts een heel klein aantal van die matches effectief tot een offline onmoeting leidt, wat doet vermoeden dat online interacties vaak niet succesvol zijn in het creëren van offline ontmoetingen. Juist daarom is het belangrijk om online interacties te onderzoeken. De bedoeling van dit onderzoeksproject is dus om aan de hand van diepte-interviews en experimenten te onderzoeken welke factoren mee succesvolle interacties bepalen.

DOCTOR IN DE SOCIALE WETENSCHAPPEN @ KU LEUVEN

In oktober 2013 startte ik mijn doctoraatsonderzoek onder begeleiding van Prof. dr. Jan Van den Bulck en Dr. Elien de Caluwé. Van augustus 2014 tot mei 2015 verbleef ik als onderzoeker aan Purdue University (Indiana, VS). In september 2017 behaalde ik mijn doctoraat aan de KU Leuven.

Samenvatting van mijn doctoraat

Het is door grote sociale veranderingen, zoals het almaar toenemende aantal echtscheidingen en het onuitputtelijke aanbod aan potentiële partners, dat het voor jongvolwassenen steeds moeilijker wordt om zich te binden. Alsmaar meer mensen worden zich ervan bewust dat relaties niet eeuwig duren en vinden het zodoende belangrijker om in zichzelf te investeren. Relaties die niet langer wederzijdse tevredenheid of persoonlijke groei kunnen garanderen worden bijgevolg beëindigd. Casual seks, daarentegen, geeft jongvolwassenen de mogelijkheid een potentiële relatie volledig te verkennen, waardoor het concept van dating geleidelijk aan in een nieuw jasje werd gestoken. Tegenwoordig is het de gewoonte dat datingpartners elkaar op seksueel vlak exploreren alvorens ze enige vorm van exclusiviteit overwegen. In de Amerikaanse literatuur wordt dit fenomeen doorgaans omschreven als hooking up. Daarnaast is het belangrijk om te benadrukken dat verscheidene aspecten van het seksuele leven tegenwoordig vaak gemedieerd worden in westerse culturen. Dat betekent dat seksuele interacties regelmatig vertaald worden in symbolische inhoud door gebruik te maken van technologische en institutionele communicatiemiddelen. Volgens onderzoekers zijn dan ook de zichtbaarheid van seksuele media en nieuwe technologieën die casual seks faciliteren, deels verantwoordelijk voor de hervorming van intimiteit waarin niet langer het exclusieve maar juist het vrijblijvende centraal staat.

Dit doctoraat focust zich daarom op het verband tussen nieuwe media en casual seks, rekening houdend met zowel veranderingen in de media als culturele en sociale veranderingen die hebben bijgedragen aan veranderingen op het vlak van seksuele gedragingen. Kortom, dit doctoraat exploreert de mediatisering van casual seks door te focussen op zowel de rol van populaire Amerikaanse televisieseries als het gebruik van mobiele datingapplicaties binnen processen van sociale en culturele verandering. De mediatisering van deze processen is even belangrijk als en gerelateerd aan andere meta-processen die hebben bijgedragen tot de acceptatie van en een toename in het aantal casual seksuele interacties, zoals de individualisering en democratisering van het persoonlijke leven.

Algemeen genomen suggereren de bevindingen van dit doctoraat dat Vlaamse jongvolwassen zeer bekend zijn met casual seksuele interacties zoals one-night stands en casual seksuele relaties zoals friends with benefits. In hoofdstuk 1 hadden Vlaamse jongvolwassenen de neiging om het casual seksueel gedrag van hun leeftijdsgenoten sterk te overschatten. Daarnaast hanteerden ze vaak Engelstalige termen om deze gedragingen te beschrijven. Aangezien televisie-inhouden vaak gepercipieerd worden als een socialiserende factor binnen bepaalde culturen, is het mogelijk dat de dominante positie van Amerikaanse televisie-inhouden een invloed heeft op globale veranderingen wat betreft (percepties van) casual seksueel gedrag. Daarnaast zou het ook kunnen dat deze Amerikaanse televisie-inhouden de kijkers een woordenschat bieden om onderwerpen zoals casual seks te bediscussiëren. Gezien deze socialiserende rol van Amerikaanse televisie was het noodzakelijk om beter te begrijpen binnen welke relationele context seksuele gedragingen vaak voorkomen in populaire Amerikaanse televisieseries.

De resultaten van de inhoudsanalyse (zie hoofdstuk 2) van dit doctoraat suggereren dat seksuele gedragingen in populaire Amerikaanse televisieseries bijna even vaak getoond worden binnen een casual seksuele context als binnen een exclusieve relatie. Opvallend is dat seksuele gedragingen die voorkwamen binnen een exclusieve relatie of date vaak enkel bestonden uit kussende koppels, terwijl seksuele gedragingen die voorkwamen binnen een casual seksuele context meestal bestonden uit expliciete vertoningen van geslachtsgemeenschap. Bijgevolg zou het kunnen dat kijkers ervan overtuigd raken dat casual seks het normatieve seksuele script is. In de realiteit hebben mensen in een vaste relatie echter vaker seks dan mensen die afhankelijk zijn van hun casual seksuele interacties. Hoewel deze inhoudsanalyse zeker geen causale uitspraken kan doen wat betreft de invloed van desbetreffende televisieseries op casual seksueel gedrag, kan het wel dienen als basis voor toekomstige media-effect studies die willen onderzoeken op welke manier blootstelling aan deze televisieseries een invloed heeft op (percepties van) casual seksueel gedrag.

Hoofdstukken 3 tot 5 hadden als doel te onderzoeken of de mobiele datingapplicatie Tinder leidt tot meer casual seks. Hiervoor werden eerst 13 Tindermotieven ontrafeld (hoofdstuk 3) en vervolgens de associaties tussen persoonlijkheid en zowel Tindergebruik als Tindermotieven onderzocht (hoofdstuk 4). Ten slotte werd in kaart gebracht hoe het swipe proces van Tindergebruikers uiteindelijk leidt tot het hebben van casual seks versus een serieuze relatie (hoofdstuk 5). Ondanks dat de resultaten van dit doctoraatsonderzoek enigszins impliceren dat mobiele datingapps inderdaad leiden tot meer casual seks, is het belangrijk om te benadrukken dat mobiele dating apps ook het aangaan van serieuze relaties promoten. Bovendien is dit een complex proces dat onder andere wordt bepaald door Tindermotieven en de persoonlijkheid van gebruikers. Tot slot mogen we ons zeker niet laten verleiden om recente technologische ontwikkelingen te verwarren met constante sociale en culturele veranderingen. Er is bijvoorbeeld voldoende bewijs om aan te tonen dat de toename in casual seksueel gedrag al geobserveerd werd vóór het ontstaan van mobiele datingapps. We kunnen dus besluiten dat mobiele datingapps op zich zeker niet leiden tot meer casual seks, maar aan de andere kant wel mogelijkheden creëren om casual seks te verkrijgen voor zij die ernaar op zoek zijn.

Reacties zijn afgesloten.